Niets zo eng als een groep mensen. Een nieuwe groep mensen. Wie zijn het? Wie is je vriend en wie is je vijand? Je kijkt voorzichtig om je heen en vermijdt oogcontact met mensen. Semi nonchalant probeer je jezelf een houding te geven. Je hart klopt sneller dan normaal en met die natte handpalmen geef je liever even geen hand.

Herkenbaar. Toch? Groepsdynamica heet dat. We worden getriggerd door alle nieuwe indrukken. Door de onderstroom die je niet ziet, niet hoort, maar die je zeker wel voelt. Iedereen reageert anders op dit soort groepsdynamica, maar er zijn wel een aantal rollen die in elke groep boven komen drijven.

Zo is er in een beginnende groep of een groep waar veel angst in de onderstroom zit altijd wel iemand die solliciteert voor de rol van:

1. De hulpbehoevende of het slachtoffer: Iemand wordt door de kracht van de groep geselecteerd voor deze rol. Kenmerkend aan de persoon die deze rol vervult is dat hij of zij ziek (zeuren), zwak (klagen) of misselijk (puffen) wordt. Of veel hulp vraagt aan anderen. Iemand vraagt met zijn of haar gedrag veel aandacht van anderen. Dit gedrag triggert automatisch een nieuwe rol en dat is de rol van:

2. De hulpverlener: dat zijn de mensen die zich prettiger voelen als ze kunnen zorgen voor een ander. Die zich vol overgave storten op de hulpbehoevende. Ook een manier om jezelf een plek te geven in een groep.

Wordt het wat veiliger in een groep en mensen gaan zich meer uitspreken dan ontstaan er nieuwe typische rollen in de groep en wel die van:

3. Het zwarte schaap: iemand die het meest afwijkt van de groep. De groep trekt al te grote verschillen niet, die wil dat verschil zo snel mogelijk wegwerken. Expliciet of impliciet. Klinkt heftig, he? Dat is het ook. We spreken niet hardop uit dat we iemand niet leuk vinden. We zijn in de onderstroom bezig iemand weg te krijgen. Een realiteit van alledag, kijk maar naar pesten op scholen en op het werk. We veroordelen het, vinden het slecht, maar dit is nu eenmaal hoe mensen werken in een groep. Wil je meer lezen over het zwarte schaap principe, lees dan dit artikel.

4. De pester of het witte schaap (one of the rest). De pester is degene die het zwarte schaap bewust of onbewust weg wil hebben. Degene die denkt dat het team beter af is zonder het zwarte schaap en dit in zijn gedrag laat zien door te klagen over die persoon, te roddelen, uit te vallen of te negeren mee te werken aan een klimaat waar we mensen uit de groep pushen.

Dit zijn slechts een paar informele rollen die ALTIJD ontstaan daar waar mensen samenwerken. Ik heb al deze rollen zelf wel een keertje vervuld in een groep of team en ik weet zeker dat jij dat ook hebt gedaan. En dat kan heel pijnlijk zijn. Helaas is dit hoe groepen werken, een universeel gegeven. Wetenschappelijk bewezen. De kracht van de groep is sterk. Enorm sterk. Het is belangrijk om dit soort onderliggende groepsprocessen te begrijpen als je met teams werkt, tenminste als je jouw teams beter wilt maken. Daarom leer ik jou er graag over.

Als teamcoach of (team)leider is het namelijk je eerste taak om mensen door de onderstroom te loodsen tot het punt dat iedereen weer vaste grond onder de voeten voelt. Dat mensen zich veiliger voelen. Het punt waarop het team een team kan worden. En dan kun je beginnen met waar je voor gekomen was; werken aan betere resultaten en het halen van concrete teamdoelen!

Hoe kan ik jou helpen met jouw teams?

Heb ik je geïnspireerd om te werken aan je skills en wil je meer tips en tools over hoe jij jouw teams coacht naar meer zelfstandigheid? Maak kans op een strategiesessie. In een gratis online sessie van 45 minuten denk ik met je mee welke mogelijkheden er voor jou zijn om jouw teams beter te maken en jouw leiderschap (in je rol als trainer/ coach/ consultant of leidinggevende) te verbeteren. Meld je via dit formulier aan. Ik geef 2 gesprekken per maand weg.

Tot volgende week!

Floor is Organisatiepsycholoog, Teamcoach en Ondernemer. 15 jaar heeft ze gewerkt als leiderschap en communicatietrainer en als executive teamcoach in het bedrijfsleven. De afgelopen 2 jaar heeft ze meer dan 200 leidinggevenden, consultants en coaches opgeleid tot teamcoach. Dat doet ze online, in Nederland en vanaf haar thuisbasis Ibiza. Iedere week inspireert ze meer dan 9000 professionals met haar blogs, vlogs en met dagelijkse posts op social media. Floor is vaste teamcoach en mede-eigenaar van Echt Ierland. Jaarlijks verzorgt Echt Ierland unieke reisbelevingen voor 4000 gasten naar Ierland. Het is Floor’s missie om meer licht en lucht in teams te brengen. Alleen dan maken we SAMEN de wereld beter en mooier. Ze vindt het geweldig als jij deze missie mee nastreeft. Meer info vind je op www.floordaver.nl.